Le Manusheski Tragedija – Deshujekhto rang

(Ando London. Mashkar o turno taj o Temze forroj. Phirkeren but manusha. O Adam, sar vurito mursh e Lucifer esa po turnosko barr tordyon. Telaj ratyij.)

GILYARA (ando ciborumo lokhes gilyabel o butipe)
Bungal trajosko samudro,
Sako spuma nyevi lumaj,
So bunus, te nakhavlape,
So daras, te ucholape? –
Daras, ke zhenes nakhavel
O baro butipe,
Ke o avri alome jekh
E milljon nacharela.
Tinzos anda le poemi,
Tehara anda zhanimo,
Ande tyo tang trajo
Phandaves tyi mila,
Taj shaj zuris, shaj khinyos,
Na boles kaver sar paji,
O lasho samudro bungal,
Maj dur vatyil taj assal.
Mukh te vatyil, maj o trajo
Sama lela pepest.
Chi xasarel khanchi,
Sa nyevoj taj sa dulmutanoj.
Ashun numa leski gilyi.

ADAM
Kadoj, kadoj, andasost sa meros,
Muro drom sas bango sakana,
O trajo tordyol anglama, intrego,
Ta shukar si leski vojaki gilyi.

LUCIFER
Shukar si, sar khangeraki gilyi,
Ta anda taxome glaso, dukh taj
Hashtyimo andej gilji bilal, zhi –
Opre resel. Kade ashunel vi o Del.
Anda kodo pattyal ke mishto kerdas
La luma. Ta kutka tele kaversar
Ashunasas, ke andre vorbil o jilo.

ADAM
Tu prassamne, haj na maj shukar si
Kadi luma, sar so zhi akanak
Trajindan? Tele peline zidura,
Nachiletar le zhungale biuzhe,
Save o izh suncisarda glorijasa
Mukel la teharake, armajenca.
Slobodo placo puterdyilas kolyines,
Slugenca piramisho chi vazden. –

LUCIFER
Chi ando Edyiptom na ashundyilo
Opre, kasave uches le robongi
Dukh, ta soj bi kado Devluni
Traba! Vaj ando Athen na kerel
O nepeto mishto, shukares, opre
Postyil peske bare, skumpone,
Manushes, ke o them si ande bida,
Te dikhas anda uchipe, taj na
Azban amen zhuvjane asva, taj aver.

ADAM
Ash, ash, tu biaguruno platniko.

LUCIFER
Vi te tordyol, e dukh na ashundyol,
Ande lesko than sogodi cirdaspe. –
Kaj o ucho, so cirdel? o milno
So daravel? kaj trajosko guglipe?
Maj naj aba abdyome samudro,
Numa chik, pherdo zhambenca. –

ADAM
Vojil man sakonesko lasho trajo.

LUCIFER
Dikhes vi tu kade shos krisi pa
Trajo, savo kaj tyo punro mishkil,
Sar pa izha le historiji.
Na ashunel e dukh, taxome vorba;
So opre ramol, e izhutni gilyi.

ADAM
Ah, aba vi o beng sunosarel,
Vaj godyarelpe; trabaj kaki, koki.

LUCIFER (po turno sikavel)
Kodo naj axtom, desar ande vrami
Zumavas amen, mashkar nyevi luma.

ADAM
Kaj kernyardo gindo na trubuj man,
Andej nyevi luma tele hurav,
Taj chi darav, mashkar poeza, buzha,
Ke pale chi arakhole. –
Shaj, ke maj but na vityazi, cheri
Kinomes and purano titano,
Ba kathar kodo maj lasho, ashtyimalo
Luma keradas krujal peste.

LUCIFER
Iva brigis anda leste, kodo
Te daraves. Zhi si materija,
Zhi atunch si man barimo, taj
Taga kon lesa ando marimo si.
Taj zhi jilo si, zhi gindij godyi,
O trajo le doroske plaj ramol,
Pale trajola and buzhi luma
Tagasa poezo, taj godyi.
Ta phen, so trupo te las pe ame,
Kana tele huras mashkar butipe,
Ke kade numa pe ek than zhanas
Te tordyuvas, kaj nachili e vrama.

ADAM
Sogodi. Ta naj aba angluno,
Blago le trajoske. Ke zhanas, so,
Hatyarel: trubuj te zhas ka butipe.

(Sol e duj tele zhan ande turnosko andrunipe, taj sigo butyarenge urades avri ushtyaven pa vudar, mashkar le but zhene. – Ekhe papushasa khelimaski kolyiba, pashalende kaj ek majmuna (chintako) beshel ande lole zubunoste, pe vering.)

O PAPUSH KHELARI
Numa hajdi, hajdi, skumpona raja,
Sigo avla muro khelimo.
Assamaski komedijaj zurales,
Shaj dikhen ke, sar xoxavel o sap,
La angluna zhuvja, kon aba vi
Atunch ingerdas le murshes, ando
Xoxajimo. – Shaj dikhen majmuna,
Sar khelel tele le manushes,
Shaj dikhen la risha te khelel,
Numa hajdi, hajdi, skumpone raja! –
(Drukipe pasha kashtuni kolyiba.)

LUCIFER
Ah, Adam, kathe amen pomonin,
Ta shukar butyij, kaske kasavo
Khelimo perel, ke vi pala shov
Miji bersh, vojinpe pelest ternyimata. –

ADAM
Zha tye pherasenca. – Zhantar.

LUCIFER
Nasul pheras? dikh numa, pe sost vojin,
Kon majintig sovenas pel skamina,
Ashundes pa trajo – kaj lole shave.
Taj kon phenel ke kast si chachipe,
Kodolen, kon ando trajo ushtyaven
La bara hatyarzorasa,
Vaj kon, kerna godyasa avri ushtyavel. –
Dore maj fajtut ek Shakespeare,
Sar len kado ruto mosko sogodipe?

ADAM
O rutoj kodo so nashtig dikhav.

LUCIFER
Petu makjol andaj xoraxo luma
Dikh, me shav, vaj dad, te faj tut
– Ke mashkar le buzhe na barojlo –,
Le nyevipeske, le sunosaripeske,
Me ando ruto licharavav man
Le manushesko muj sar majmunakoj;
Pala shukar ek chikako shudimoj;
Bangi hatyar, zarvale gada;
Zang zhuvjatar lazhavano alav;
Temija koleske, cineske, bareske:
Kamipeski armaj ek lubnyake:
Bistraven, hoj muro them xasardoj,
Ke ando nyevo trupo pale zhuvima. -–

O PAPUSH KHELARI (o Adam pe lesko phiko malades)
So astaren tele kado lasho than,
Tu, lasho chiriklo, numa kodo
Vojarel iva, kon rucil o trajo.
(O Adam haj o Lucifer rigate tordyon. Jekh cini shej luludya bikindes avel.)

E CINISHEJ
Cine luludya anglunes sikadyon
Ande lashi patradyi. Kinen!
Kaj cini luludyi le gerenge
Manro, taj le chorenge shukarimo del. –

JEKH DEJ (luludyi kinel)
Anta, an man, and mro mule shavesko vast.

JEKH SHEJ (vi kodi luludyi kinel)
Ande mure kale bal avla axtom.

E CINISHEJ
Cine luludya! – Kinen, rajale! (Zhaltar.)

JEKH SOMNAKARI (ande kolyiba)
Kaj bur sa fugil amenca,
Taj chi zhanas avri te kikidas les
Anda nyevipe. – Ta pe shukar kor, numa
Kuch bisori zhal, anda sost vi kodo
Kon opre leles, bara tromasa
And samudroski xar, choxanyen zumavel. –
(Duj citojeni sheja kethane aven.)

ANGLUNI CITOJENO SHEJ
Ta che but gada, kattyi but somnakaj!

DUJTO CITOJENO SHEJ
Tavlas, kon kinel foroske shaves.

ANGLUNI CITOJENO SHEJ
O adyesutno mursh, kasave feri,
Pe lazhavani butyi kinlas.

DUJTO CITOJENO SHEJ
Chi pe kodo, najles hatyar,
Rumusardeles le but lubnya.

ANGLUNI CITOJENO SHEJ
Anda kadi chi lel opre.

DUJTO CITOJENO SHEJ
Vaj kasavo slaboj, ke chi tromal. (Zhantar.)

(Telaj e patrinali kolyiba, pipe ulaven, e mesaja krujal si zangarde butyarenca. Palal, gilyi taj khelimo. Ketani, citojeni taj sogodi nepeto vojinpe, taj tordyon.)

KIRCHIMAROSHI (mashkar le but zhene)
Rajale, vojasa, e izh xasajlas,
E tehara nichi resas majbut,
O Del xaxavel le chirikjan,
Taj sogodi merzhipe phenel Bibla.

LUCIFER
Faj man kadi filozofija.
Beshas kathe tele jek skamin,
Taj dikhas, so leznos, taj mishto
Vojil shukle mujasa o nepeto.

ANGLUNO BUTYARI (ka mesaja)
Le mashini, phenav, bengeske butyaj:
Kathar amaro muj len o manro.

DUJTO BUTYARI
Numa o pipe te ashol, bistrasles.

ANGLUNO BUTYARI
O barvalo pale – bengiloj, rat pel.
Akanak te avlas! bishalos les
Andej rokovina, te sityol sakon.

TRITO BUTYARI
So molesas lesa. Adyes umbladoj.
Amaro trajo maj dur zhal, sar zhalas.

DUJTO BUTYARI
Dile vorbij, muk tavel o barvalo,
Na azbav les, pashama besharavles,
Dikhas, koni o raj, kon zhanel te vojil.

O KIRCHIMAROSHI (kaj o Adam)
Raja, sosa te slugij?

ADAM
Khanchesa.

O KIRCHIMAROSHI
Zhantar kathar muri mesaja,
Khancheskire, gindin e love chorav,
Vaj po mangajimo arakhadyilam.

ADAM (opre ushtyindos)
Kade tromas te vorbis?

LUCIFER
Mukh e bilazhaveskires.

ADAM
Avastar, ta so dikhas maj dur,
Sar kerdyol maj cino o manush.

LUCIFER
Ah, kathej so dulmostar rodos.
Kathe vojaras amen, sakana.
Kadoj o turbatome assape,
Le matyardengo jag cicipe,
Savo pe sako sham ruzha sikavel,
Sar shukar suno pa o chorimo,
Ta na lasharimoj kado?

ADAM
Man gracarel.
(Tela kadi vrama kaj le khlimara resle. Duj mangara chingarasa aven.)

ANGLUNO MANGARI
Kaj than muroj, kathe sima mukipe.

DUJTO MANGARI
Jerton mange, ke tena, merav,
Aba duj kurke, kaj chi kerav butyi.

ANGLUNO MANGARI
Atunch, chi san tu chacho mangari,
Khanchesko san, xanrales akharav. –
(O dujto mangari sholpe. O angluno pe pesko than beshel.)
Pe Kristusheske dukha, purshuka
E milakires, gugle rajale! –

(Jek inkesto anda ek majstorosko shavesko vast avri lel leska khelimaska zhuvlya.)

INKESTO
Prosto, majintye! – vaj gindis ke vitu
Dore san variso.

MAJSTOR SHAVO
Hatyaresa,
Tena pattyas.

DUJTO MAJSTOR SHAVO
Na azbales. Krujisarles.
Lestej e zor thaj e luvudyija

ANGLUNO MAJSTOR SHAVO
Dapol, sostar dikheles tele, kana
Vikade, sar kermo, pel amaro rat.

JEKH LUBNYI ZHUVLYI (gilyabindos)
Vi sapendar line phabaj
Dulmut, somnakuni phabaj –
Baron phaba vi akanak
Sapa pale naj akanak:
Koloj kon feri dikhel
Taj na tromal te shinel. – (Kaj ek terneste cirdelpe.)

LUCIFER (andej vojakirenge jakha dikhel)
Kado buzhanglimo fajma, dikhes,
Barvalo sikavel, pesko kuchipe.
Andej kisi, pe sost beshel xanzhvalo,
Shajke, barimoj, sar somnakaj. –
Sosko daravipej le terneske!
Sar lel sama pej shako dikhimo,
Pinzharel e minutosko shukarimo,
Ta zhanel mishto – haj so te gindil –
Hoj tehara pe kavereski musij del.

ADAM (kaj jek lavutari)
Sostar unzos kaj o arto kade,
Manusha! Phen fajtu sar cirdes, tuke?

O LAVUTARI
Ta chi fajma, ta sar! Shimaj kinoj
Kado te cirdav sako dyes, taj te
Dikhav, sar vojinpe pelest, vatyime.
Kado turbato glaso, ando suno
Del. Ta so te kerav, si te trajilma.

LUCIFER (inke vi akanak andel e vojakirenge jakha dikhel)
Ah, kasavo gindome filozofo
Kon sholas pa o ternipe. –
Kadi shej, zhanel, ke naj aguruni,
So akanak zangal, minut trajoj,
Taj zhi angajel, nyevo kamimo rodel,
Aba lake jakha. – Ah, kuch shavora;
So losh sima ande tumende,
Hoj assandos butyaren mange!
Mro blagope, bezex, taj chorimo tal.

DUJTO MAJSTOR SHAVO (gilyabades)
Kon palaj butyako kurko
Uzhe jilesa, mashkar gilji
Chumid taj mol najisil,
Assal e benges. –

(Khangerutni giljako agor shundyol, Eva sar citojeno shej, biblasa taj luludyasa ando vast, peska dejasa avel andaj khangeri.)

JEKH BIKHNARI
Numa akorde, kuch, shukar romnyore!
Maj leznos khonyik chi slugijatut.

KAVER BIKHNARI
Na pattya, nasul poxtan siles,
Taj dulmutanoj. – Akorde, romnyore!

ADAM
Ah, Lucifer, dikhes, pe sosko than
Inkresma tele, kaj e patyiv, trupol,
Haj bi sama zhaltar mandar.

LUCIFER
Kadala aba naj nyeve butya. –

ADAM
Andaj khangeri avel, che shukar si!

LUCIFER
Te dikhavel, taj te dikhel sas.

ADAM
Kado prassape shudroj, na azbala.
O uzhipe beshel pe lake vusht.

LUCIFER
Dikhav, boldan, patyivalo avesa.

ADAM
Nasul kecipe, ke muro kolyin
Vi te si shudro, kodo man dukhal;
Andej shako kolyin uzhimojlo,
Kaj sunto poema, haj gilji
Doroj ande kadi uzhi luludyi. –

LUCIFER
Ta savoj, sikav, kodo kotor rajo –
Ke kodo chi kathar o beng nashtig
Zhukares, hoj tyo fajlipe te rodel,
Dostaj, palakodo kothe te shol tut.

ADAM
Shaj avel kaver, sar kadi zhuvlyi? –

LUCIFER
Kade vorbil
Chiriklyi kana kermes arakhel,
Daravnes krujal dikhel, kodo gindil,
Ke pe luma kadoj o majlasho buka,
Zhi o tubano gracasa dikhel
Pelest. Vi o manush peski voja
Voj arakhel opre – butivar kothe,
Kaj lesko amal rokovina kerdas.

ADAM
Soski kuchonyij, suncorij;
Chi tromav te pasharavla.

LUCIFER
Tromasa numa, na san nyevo kaj le
Zhuvja. Taj te dikhas, bikindi avla.

ADAM
Ash!

LUCIFER
Ta maj kuchi, sar le majbut.
(Jekh terno shavo telakadi vrama kaj e Eva ushtyavel, taj ek adyvinalo kolachi pizdel late.)

O TERNO
Romnyore, mangavtut, le mandar kaj
Forrosko prajso, anda jileste.

EVA
Artur, tu lasho san, seros pemande.

DEJ
Dalmut chi dikhlam tut, sostar chi aves?
(Lokhes vorbinpe, o Adam grozondes dikhel, zhi o terno shavo zhaltar.)

ADAM
Kado bipako shavo, ta zhanlas,
Kodo so murshikano jilo doroj –
Sar vorbil lasa, sar assal –
Inke vi vastesa kerel palaleste –
Oh, so kinoj, trubuj te vorbij lasa. – (Karing e Eva zhal.)

DEJ
Le Artureske firciji
Barvalej, chaches, ta chi zhanav, soske
Jakhenca dikhen tumaro kamipe.
Anda kado na shude le kaveres,
Kon vi adyes luludya das tut.

ADAM
Zhuvjale, muken, te aven manca,
Tena te resel tumen bida.

EVA
Sosko bilazhaveskoj!

DEJ
Zhatar, bi mosko!
Ta kodo gindis, ke kasavij kaj shej,
Kaske shaj phenel, kon kamel, shukara? –

ADAM
Shaj phenel kaver? – butivar lom suno
Kade, pa zhuvjano trupo, pa majshukar.

DEJ
Shaj les suno sode fajtut;
Na kasave manusheske puterdyol
Kadala shejorako shukarimo. –
(O Adam grozome tordyol, jekh romani zhuvji kaj e Eva ushtyavel.)

ROMNYI
Ah, kuch zhuvje, lumaki axtom,
Sikavta tyiro cino parno vast,
Mukh te phenav le trajoske miji
Trabi, sar khuvel tyo baxtalo trajo. (dikhel lako vast)
Shukar piramno zhukarel tut – ah, Pashej –,
shavoro, sastyipe, vano. (Love denla.)

LUCIFER (po Adam sikades)
Phenye! vorbin vi pa amalesko trajo. –

ROMNYI
Chi dikhav uzhes, bokh, vaj shelo. –

ADAM (kaj e Eva)
Na nashavkerman kade tutar,
Ah, hatyarav, kaj jilo mangej shinado. –

EVA
Dale, ta na mukh aba –

DEJ
Xanrales akharav,
Tena zhasatar.

EVA
Na azbales – pe godyate del, shaj,
Taj china kerdas, khanchi nasul.
(Nakhentar.)

ADAM
Oh, sunto poema, zhasastar aba
Anda kaj shukar luma avri?

LUCIFER
Ta sar gelosas! ta kadoj kolachi
Adyvinalo, luludyi, khelimo, drakha,
So sas inke? numa na alosar,
Haj te sunosares si inke dosta.

ADAM
So moll, kana barvalimo dorol,
Mashkarlende, taj patyivipe
Naj aba khatig.

LUCIFER
Vi kodo si ande shkolako skamin,
Kaj inke o trajo hamisardas.
Akanak aven kasave amala. –
(Unyi sityimaske aven lokhes.)

ANGLUNO SITYIMASKO
Vojasa, shave, palamej muchedo,
Adyes variso lasho zang keras.

DUJTO SITYIMASKO
Avri po slobodo, o foro taj,
Lesko uzhipe, leski luma.

TRITO SITYIMASKO
Zumavas ame te maras varikas,
Kado murshano vojicijaj.

ANGLUNO SITYIMASKO
Las avri andaj lovarongi angaj
Lenge shejan, taj avla vi maripe;
Palakodo ande slobodija
Sidyaras lenca, pe unyi bere, taj
Pe lavuta si love, taj zhi pej
Ratyi, shaj seras pe amaro krajipe.

SHTARTO SITYIMASKO
Lashar te xojaras e filisteres.

ANGLUNO SITYIMASKO
Khuvas kethane amari vering –
Vojisaras, sar zhanas ame,
Maj shukar avla amari patyiv.
(Zhantar.)

ADAM
Skumpo dikhipej andej tang luma,
Maj shukar vrama dikhav andelende.

LUCIFER
Dikhesa, o sumboro so avela,
Tele te kinona shkolako praho.
Kaj duj fabrikane, kon aven akord,
Ternes, vi von, sar kadal shave sas.
(Le duj fabrikane vorbindes aven.)

ANGLUNO FABRIKANO
Iva, e fuga nashtig dikhav,
Sakon pala lezni delpe,
Xasarav mure lashe bikimata.

DUJTO FABRIKANO
La butyako potyin cinyar tele.

ANGLUNO FABRIKANO
Kodo nashtig, vi akanak vatyin,
Ke chi zhanen te trajin, le zhukela,
Vi sile ek cino chachipe,
Dapol kon phenel te len romnyan,
Kon phenel te avele shov shavora.

DUJTO FABRIKANO
Maj zurales trubuj te xutyilenle,
Te keren butyi zhi dopsh ratyi,
Dostaj te hodinin o kaver dopash,
Kon vikade, suno iva len. (Zhantar.)

ADAM
Te zhantar. – Sostar muklan te dikhav len. –
Ta phenta, kaj das kodi shukar shej?
Akanak, Lucifer, sikav tyiri zor,
Zhutin, te ashunel pe mande.

LUCIFER
Chi o Lucifer
Na del avri iva peski zor.

ADAM
So tuke khanchij, mange jekh lumaj.

LUCIFER
Te dikhas. – Numa xutyil tele tyo
Hatyarimo, kathar o xoxajimo na
Dara, de vorba sar pushavtut.
(Bare glasosa vorbin, te ashunel pala lengo dumo
e phuri romnyi.)
Aba dikhes, raja, ke che nasulsi,
Tela masko, mashkar le nepetura,
Ke kattyivar sa amen azban.
Te shajinas kaj nepeto, ke shtar
Berura aven inke adyes andaj
Indija, kaver sar denas vorba.

ADAM
Shajke kadej.

ROMNYI (rigate)
Kadal vorbi but love keren. (kaj o Adam)
Pe ek vorba raja – tu garadyilan,
Me kheladem tut le drabarimasa,
Ke anglama, naj chi soski garady,
Ke me le bengesa astarav vast.

LUCIFER (rigate)
Kodo trubujas inke, choxanye.

ROMNYI
Tyire berura aba adyes kathej,
Dapol, so kathar kado maj losh si,
Jekh shukar shej pharrol anda tute.

ADAM
Haj, shaj sar avel muri?

ROMNYI
Ta aba-aba tyirij.

ADAM
Das muro drom.

ROMNYI
Misto kado avla tyiri.
Dikhesa, kathe avla napa butest.
Seron pe drabarkinnyaki vorba. (Zhaltar.)

ADAM
Lucifer! e biuzhi khelaveltut.

LUCIFER
Chi, chingarav, anda lako mollipe,
Ke akanak, voj si and bengesko than. –
(Jekh zhanari, pe vurdoneste avel, pashaleste phurdyini del duma, krujal o butipe, po placo tordyol.)

O ZHANARI
Rigate anda drom! – patyiv mange,
Surrajlas ando zhanipe muro
Shero, ke ande luma o kuchipe
Opre hunadom butyarnyikos.

ADAM
Sosko chaladoj kado, Lucifer?

LUCIFER
O zhanipe, savo bi molleskoj,
Te trajil, sar ande tyiri vrama,
Numa majbut chingar trubuj sar atunch.

ADAM
Kade, me chikana chi keros.
Lazhavo pelest.

LUCIFER
Pa kodo, voj nashtig kerel.
Te daral, vi kade avri krujil,
Kado, tena tordyol pe lesko trushul:
Anda lesko lasho trajo
Mulas ando ishpitajo.
Anda kavera te das peski ret, dyes,
Kado las misto potyin.

O ZHANARI
Andaj manushengi bax khinyuvav,
Taj, eta, kathej o shukar agor:
Ande kado astachij, trajosko drab,
Kastar ternyol, nasvalo, phuro.
Kado kidenas dulmut e Faraova.
Kado le Tankredosko vrazhimo drab;
Kathar kado shukajvelas a Helena,
Kado le Kepleresko drabarimoj. –

ADAM
Ashunes so bikhnel? – zhi ame andej
Tehara rodasas abjo, voj o dulmut.

LUCIFER
Chikana naj patyivalo o adyes.
Sar manush ando baro kher.
Sar amari zhuvji pala desh bersh –
Aba zhanes sode somnura sila.

O ZHANARI
Eta kinen, chi bunuja khonyik,
Kasavo shajimo nas, china avla.

ANDA BUTIPE
Anta kathe. – Mange sa biknadyol. –
Ah, so baxt si. – Sosko kuch kinipej.

LUCIFER
Ta, shaj dikhes, kaj nepeto chi pattyal,
Taj inke kinen sogodi. –
(E Eva peska dejasa palpale avel, e Romnyi pala lende zhal, taj ando kan phenel lenge lokhes.)

EVA
Iva vorbis, ke pinzharas tut aba.

ROMNYI
Tena dav majbut dyes, te xoxavav.
Kasavo kamadojlo andetute
Kodo raj, ke aba ando pato

Dikheltut, sar krajaskinya, savi
Ando teatro phirkerel, grastenca.

DEJ
Te lasa opre, shelvar maj mishtoj,
Sar te shutyoltar tela o dikhlo
Andek balajeresko kher.

ROMNYI
Tu, dikhta numa, kothejlo – rodeltu.

EVA
Dosta naj shukar, kaj tu chidikhlan. –
Lesko vast kuch si, lesko inkripe, raj. –

DEJ
Mange chi lesko amal naj ruto,
Chaches, vi nakh, vi punre bangejle,
Patyivalo, vurito mursh dichol. –
Zhav, muri shej, maj feder zhutij
Petume te mukotume ek cerra.

ROMNYI (kaj o Adam)
Eta, e shukar, kon merel andatu. –

ADAM
Hurav late. – Oh, so zang, soski zang!

ROMNYI
Chi le zhutores, tena te bristes.

LUCIFER (love dela)
Amalestar love, mandar o vast.

ROMNYI (opre cipindes)
Uh! che zuralo vast! (Zhaltar.)

LUCIFER
Zang hatyaresas,
Kodi tavesas, kas kheles, choxanye! –

EVA (kaj o Adam)
Shaj kinesas mange, foroske shaves,
Ke but shukarimo sikadyolpe –

ADAM
O zhuvjikano vrazhimoj pe tyo muj
O shukaripe, saveske naj amal.
(O zhanari tela kadi vrama zhaltar.)

EVA
Ah, tu zurales lasho jilesko san.

ADAM
Na lazhavarman:
Kuch barr, bisor, shav ande tyi kor,
Na anda kodo, ke naj shukar,
Anda kodo, ke maj kuch than naj, kaj abjol.

EVA
Kutka dikhlem somnakaja,
Dapol, na mandar sile shinade.

ADAM
Ta shaj dikhasle.

LUCIFER
Kodo rajkanoj.
Eta, ke mande si shukar, chi zhanglom.
(Somnakaj del perdal, saven e Eva bara loshasa dikhel, taj zumavel.)

EVA
Che shukar si, sakon puxumijales. –

ADAM
Dapol, kado jilo – majbut na te dikhav.

EVA
Shaj shudavles, tena fajtut. (Shudeles.)

LUCIFER
Mishtoj, maj me, pelest ushtyavav. (Pelest ushtyavel.)

EVA
Soj kodo:
Vatyipe ashunav, vaj na kadej?
(Tela kado jekhe robos anen pe ekh vurdon, perdal o placo, manusha den palaleste.)

ANDA BUTIPE
Sidyaras – phendom ke bi tromakojlo. –
Vi akanak xojil. – Opre palalest!

ADAM
Sosko chingar si kado, taj drukipe?

EVA
Umblaven. Ta mishtoj kaj kathe sam.
Aven vi ame, che, grozoj te dikhas,
Taj shaj abdyuvav and somnakaj.

ADAM
So bezex si le lingares?

EVA
Chi zhanav.

LUCIFER
Sa jekh si kodo, ta me maj pheno:
Andej fabri, Loveleske, butyi
Kerlas butajig. O archich avri
Pillas lesko rat, taj pelas ando
Ishpitajo, but kurke andre sas.
Leski romnyi bokhajvelas, taj
Le Lovelesko shavo sunusardas
La romnya, taj lasa ashilas. –

ANGLUNO BUTYARI
Vojasa, amala! – sar vityazi
Ratvajves, tyo anav amenca ashol.

LUCIFER
O rom sastyilas, la romnya chi rakhel,
Ande lesko than kaver kerel butyi,
Chingar kerel, taj kushkerel,
Le Lovelesko shav palma deles.
E prikezhimes, shuri pelas ando
Vast. Akanak kathe ingren les.
(Kaj le agora vorbi o phuro Lovel sar kon diloj avel.)

LOVEL
Xoxaves, xoxaves, me chi som dilo,
Gindis, na hatyarav, o rat, shavesko
So phenel? Inger, inger mro kuchipe,
Taj ker tena hatyarav. Te dilyajvav.

TRITO BUTYARI
Na dar, na dar, jekhvar palpale das.

ANGLUNO BUTYARI
Vazdetu opre, von si e prassamne. –
(E robos ingren le majbut.)

ADAM
Paho shudro dikhimoj, so zhas?
Kon phenel kathe, kon si majdoshalo,
Shaj, numa o grupo? –
Kaj kado kernyol – but si e bezex.

LOVEL
O grupo ova. – Inger mure kuchos,
Numa lesko shinipe tena hatyrav. (Zhaltar.)

EVA
Aven, aven, ke chi lasa than.

ADAM
Blago tuke, trajo, kaj na som
Mujalo. Ta che lipsa avlas e kris –
Lipsaj te shon krisi ivardes,
Taj che pharoj, kon o jilo rodel,
Te hatyarel leski asako rig.

LUCIFER
Pasha kasavo chingar chavlas agor.
O nasul, ke nasuli, khonyik na
Kerel, vi o beng pesko phenel,
Taj pesko inkrel sakonestar maj
Zuraleske. La krisako zhanimo
Shingrel sako thav, saves, mija
Amal na zhanel avri te putrel –
(Tela kadi vrama kaj o Temze resline, kothe andek mokston sunto mosurlo tordyol.)

EVA
Muro amal, tordyuvas ek cera,
Muk te kecil e luludyan kaj o sunto. –

LUCIFER (ande kan)
Na muk, na muk, ke gataj amenge.

ADAM
Bi bezexaki shejorij – me mukav. –

EVA
Sityilom pa kaj musurlo, sar shej,
Te seroj, kana zhav anglaleste,
Vi akanak mishto perel.
Sigo kothe resav, nashindos kerav,
So chi kerdam.
(Le luludyan pasha a mosuralo shol, ba, kodol sigo shutyontar, taj pa laki kor, paj musij, le somnakaj sa sapeske, taj shipurlake kerdyon.)
Muro Del, soj kado?

LUCIFER
Iva phendom tuke. –

EVA
Zhutinma!

ADAM
Hodintu skumpo, o nepeto dikhel –
Mijasa maj but somnak avla tut.

EVA
Zha mandar, zha! zhutinma, gracija!
Andej jakha xoxaven, taj choxanyaj
Kade te lazhaven ekha patyivala. –
(O butipe ando grupo marelpe, e romnyi xanralenca avel.)

ROMNYI
Xoxamne love dine, kathejle,
Momkerdyilas ande o vast.

LUCIFER
Shaj, ke ande tyi burnyik, sas e dosh. –
Adam, opre kathar, kathe na vojin.

(Andej Temze zhan, tele pale barol o grupo e chingar, pale oprejle po gradicho.)

ADAM
Pale xoxadyilom, kodo gindindom,
Ke bistrav o purano zhundyon
Taj slobodoj fuga la zorake. –
Avri pizdom andaj mashina ekh
Karfin, savo inkrelas o fertat,
Taj kodo kaver zorasa na
Amalisardom. Che fugaj kodo
Kaj o jek xanresa tordyol
Andej butenge jakha, ta soski
Slobodijaj, kaj shel bokhajven,
Kana o jekhesko chi cirdel
Zhuklengo maripej pe ek dugo
Me amalipe doroj ando than,
Savo feril, na azbal, na daravel,
Kethana zorasa buzhol peske,
Taj pe savo e godyi na lel sama. –
Kado avela zhanav, mishto zhanav,
Ingerman Lucifer, anda kaj luma. – –

LUCIFER
Lipsa manush, ke na dikhes lunges
Numa chingaren dikhes kutka tele
Aba kodo patyas ke na kethanipe
Naj vortar ando trajo?
Dikh aba ek minuto buzhe jakhenca
Haj dik e butyi so keren,
Haj amenge, na penge cinenge.

(Andre ratyol. O ingrego foro grupo kerdyol, savo pe rangako mashkar o porado murmunto hunavel, kodo kruja khelel, taj sa pale jekhavreste ande xuttyen, si kon mucime, si kon pala jekhhavreste vorbindes.)

GRUPO
Keren numa, te bungal hunava:
Adyes tal agor, tehara palal si,
Ba, pala unyi miji bersh
Chi akanak na avla gata butyi.
Pato taj phal jek si,
Adyes kerel so tehara astarel,
Sa bokhaloj taj chaloj.
So adyes andre zhal, tehara ushtyel!
(O duhosko klopoto bungajvel.)
Eta bungal ratyako klopoto,
Nachake; zhan, pe hodina,

Kas e detehara, nyeves anel,
E bari butyi te keren pale.

PAPUSHKHELARI
Me e komedija tele kheldom,
Vojakerdom, ba na vojindom.

O KIRCHIMAROSHI
Avri pilas sakon peski mol,
Mure manusha, ret lashi!

E CINI SHEJ
Mure cine luludya sa bikindyile
Maj e nyeve pe muro murmunto baron.

ROMNYI
E tehara fajlinosas te dikhel:
Akanak darasa jakha phandavel.

LOVEL
Muro kuchipe chi dasma baxtalipe:
Taj akanak iva hodina arakhav.

BUTYARI
O kurko nachilas, savato kathej,
Hodinij muro khinyipe.

SITYIMASKO
Shukar suno lom – nashadema,
Shukar suno av, aba majdur.

INKESTO
Amal, vityzo som bares,
Taj andek nasul gropa perav. –

LUBNYI ZHUVLYI
E zang huraltar, o makh nachilas,
Kathe shili, maj mishtoj telal?

O ROBO
Ashuv, sastari, pa chorro praho,
Kaver krisi shajil tela vudar.

ZHANARI
Jekhavres lam pe kodo zhanas:
Akanak po chacho sa mucisajvas.

EVA
So tordyos, porade milnipe tela
Mure punre! Na pattya ke e ret
Daravelma: o praho perel andre
Numa, e phuv kerdasla, me glorijasa
Perdal ushtyavav kodo. Kamipo,
Poezimo, ternyipo putrel drom;
Pe kaj phuv muri ass anel losh,
Ta, sar raza hural po jekh-jekh sham.
(Peske gada ando murmunto peravel, luvudyijasa opre vazdadyol.)

LUCIFER
Pinzharesla, Adam?

ADAM
Ahaj, Eva, Eva! –

Nagy Gusztáv fordítása